Bruksizm (Diş Sıkma,Diş Gıcırdatma)

0
584

Dişlerin bir amaç dışında sıkma veya gıcırdatma fonksiyonuna bruksizm adı verilir. Bu istem dışı refleks kas hareketlerine “parafonksiyon” yani çiğneme , öğütme gibi işlevsel olmayan hareket denir.

Kesin etkeni bilinmemekle beraber bilincin kapalı olduğu durumlarda beyincik bölgesinden gelen komutlarla çene kaslarının ve vücuttaki bazı çizgili kasların kasılmasıdır.

Bazen bunlara yanak ısırma hareketleri de eklenmektedir. Dış sıkma sadece uyku halinde değil, gündüz de görülebilir. Gün içinde yapılan diş sıkmaya Diurnal Bruksizm (sentrik bruksizm), gece görülen diş sıkmaya da Nokturnal Bruksizm (eksentrik bruksizm) denir. Gün içinde genellikle diş sıkma, gece diş sıkma ve gıcırdatma şeklinde görülür.

Diş sıkmanın toplumda görülme sıklığı ortalama %22′ dir.

  • Her yaşta görülebilir.
  • TME rahatsızlığı (çene eklem rahatsızlığı) olan bireylerde bu oran %26 ile %66 arasında değişmektedir.
  • Kadınlarda görülme sıklığı daha fazladır.
  • Karmaşık dişlenme döneminde çocuklarda da diş sıkma görülür.

Diş sıkma ve gıcırdatmaların farkında olan erişkinlerin oranı %8-10. Bu nedenle klinik muayene sırasında sorulan sorular ve ağız içi belirtiler teşhis için önemlidir.

Çiğneme gücü bisküvi veya havuç gibi farklı sertlikteki besinlere göre 7.25 kg ile 14,5 Kg arasında değişiklik göstermektedir. Diş sıkma sırasında dişler arasında besin maddelerinin bulunmaması nedeniyle dişlere gelen basınç 136 Kg çıkmaktadır.

Diş Sıkma Nedenleri

  • Morfolojik Faktörler; ağız içine yapılan yeni tedaviler, ağız içine takılan yabancı apareyler.
  • Psikososyal Faktörler; Anksiyete, stres, gerginlik, öfke, agresif veya hiperaktif kişilik.
  • Nörolojik Faktörler; Beyin travmaları ve bazı nörolojik hastalıklar.
  • Santral sinir sistemi; Huntington ve Parkinson hastalığı komplikasyonları,epilepsi,down sendromu gibi hastalıkların da diş sıkmaya neden olduğu kabul edilmektedir.
  • İlaçların yan etkileri; Sigara ve alkol bağımlılığı, bazı antidepresan hapları venlafaxin (Efexor,Venegis), paroxetine (Paxera,nokturrn,Zoxapar,) gibi ilaçlar.
  • Sistemik nedenler; Parazitler, beslenme bozukluğu, alerjiler, endokrin hastalıkları, sinüs hastalıkları.
  • Birçok konuyu bir arada düşünenlerde bruksizm görülme sıklığı daha yüksektir.

Diş Sıkmanın Belirtileri

  • Nedeni bulunamayana diş ağrısı
  • Kole hassasiyeti
  • Dişlerde lüksasyon
  • Diş kayıpları
  • Dişlerde kırıklar
  • Kole çürükleri
  • Dolgularda kırıklar, dolgu kayıpları
  • Dolgularda geçmeyen ağrılar
  • Özellikle sabah kalkınca diş eti kanaması
  • Diş eti çekilmesi
  • Dilde diş izleri
  • Yanakta ısırma izleri
  • Aft ve ağız yaraları
  • Şakaklarda, ensede, alında, gözlerin etrafında, ağrı
  • Baş ağrısı
  • Kramp
  • Masseter kaslarının gelişmesine bağlı yüzde değişiklik
  • Eklem ağrısı
  • Eklemlerde Klik sesi
  • Ağız açma güçlüğü
  • Sıkıntılı rüya görme
  • Sık idrara çıkma
  • Kulak çınlaması
  • Denge problemi
  • Kol ve bacaklarda yorgunluk, ağrı, ellerde sıkma ve kasılma
  • Bel, Boyun Fıtıkları
  • Yüzün şeklinde değişme
  • Kafada uyuşma hissi
  • Bazı durumlarda kalp krizi

Diş sıkma köklü bir çözümü olan, %100 tedavi edilebilen bir sorun değildir. Bazı kas gevşetici ilaçlar, gece plağı ve botoks ile tedavi uygulanabilir.

Gece Plağı