PERİODONTİTİS (DİŞ ETİ İLTİHABI)

0
151

Periodontitis halk arasında ”diş eti iltihabı” olarak bilinir. Diş etleri ve dişlerin etrafındaki kemik dokusunun yaygın iltihabıdır. Dünyadaki en yaygın hastalıklardan biridir. Sebebi periodontal bakterilerdir. Bu bakteriler her ağızda bulunurlar. Sağlıklı bir ağızda 700 farklı türde bakteri vardır ve uyum içinde yaşarlar. Fakat sayıları şiddetli bir artış gösterdiğinde zararlı hale gelirler. Artan bakteri sayısı yemek artıkları ile birleşerek dişlerin çevresinde ve arasında plak oluşumuna sebep olurlar. Böylece diş eti iltihabı başlar, kronik iltihap ilerleyerek dişlerin etrafındaki kemikte yıkıma yol açar ve diş kaybı başlar. Hastalık teşhis edilirse tedavi edilebilir. Ancak özellikle gençlerde çok şiddetli seyreden formları erken yaşlarda diş kaybına sebep olabilir. Periodontitisin şiddeti ve yayılma hızı bazı dengelerin bozulmasıyla ilgilidir: Bakterilerinin tipi ve sayısı, bireyin bağışıklık sistemi, risk faktörleri varlığı veya yokluğu.. Örneğin; agresif bakteriler düşük bağışıklık sistemine sahip bireylerde aktif periodontitise sebep olurlar. Bunun yanında sigara içmek, diyabet, bazı ilaçlar(hipertansiyon, damar genişletici gibi) bağışıklık sistemini etkilediği için diş eti hastalığı oluşumunu etkiler. Ancak yine de bakteriyel plak birikimi olmadan periodontitis gelişmez. 

NASIL ANLAŞILIR?

Periodontitis diş etlerinde gingivitis(diş eti iltihabının ilk evresi) olarak başlar. Bunu tanımanın ilk bulgusu dişlerinizi fırçalarken diş etlerinizin kanamasıdır. Diş etleri kırmızı, şiş ve yumuşaktır, dişlerin etrafında bakteri plağı görünür. Tedavi edilmezse bazen fazla belirti vermeden gingivitis periodontitise ilerler. O yüzden zaman içinde bazı değişiklikler dikkatinizi çekmelidir.

  • Diş etlerinde kanama artışı (fırçalarken veya bir şey yenildiğinde ya da kendiliğinden),
  • Ağız kokusu,
  • Dişlerin pozisyonlarında değişiklikler,
  • Diş eti çekilmelerine bağlı dişlerin uzun gözükmesi,
  • Bazen ağrı,

Ancak sigara içen bireylerde, nikotinin kan damarları üzerindeki etkisi sebebiyle kanama olmaz ve hastalık görünümü maskelenir.

NASIL ÖNLENİR?

Periodontal hastalıklar kaçınılmaz değildir. Hem gingivitis hem periodontitis; doğru ağız hijyeni, düzenli profesyonel takip ile önlenebilir.

Doğru Ağız Bakımı;

  • Günde en az 2(iki) kez dişleri fırçalamak (doğru süre de ve doğru teknikle),
  • Dişlerin ara yüzlerini diş ipi ya da ara yüz fırçaları ile günde en az 1(bir) kez temizlemek,(diş arası aralıklar geniş ise ara yüz fırçaları kullanılmalıdır.)
  • Antibakteriyel gargaralar dişler fırçalandıktan sonra ağız hijyenini desteklemek için kullanılabilir.

Yetersiz ağız hijyeni sonucu yumuşak bakteri plakları mineralize olur ve sertleşir. Buna diş taşı(tartar) denir. Ağız içi bu duruma geldikten sonra diş fırçalamak diş taşlarını uzaklaştırmaz. Diş hekimi, periodontolog veya dental hijyenist bu diş taşlarını profesyonel olarak temizlemelidir.

PERİODONTİTİS NELERE YOL AÇAR?

Periodontal iltihabın ilerlemesi önlenmezse dişin çevresindeki tüm dokular ve kemikte erime başlar. Dişler sallanır ve çekime kadar gidebilir. Bunun yanında ağrılı abseler, çiğneme kuvveti ile dişlerde rotasyonlar, diş eti çekilmesi ve kök yüzeylerinin açığa çıkmasıyla dişlerin uzamış görünmesi de diğer sonuçlardandır. Ayrıca çok iyi bilinmektedir ki tedavi edilmemiş periodontal hastalıklar genel sağlığı etkilemektedir. Örneğin; hamilelik sürecinde komplikasyon riskini (preeclampsia, premature doğum, ve düşük doğum kilosu) ve ayrıca kalp hastalıkları ve diyabet risklerini arttırmakta.

PERİODONTİTİS OLUŞUMUNDA RİSK FAKTÖRLERİ NELERDİR?

En iyi bilinen risk faktörleri; stres, diyabet gibi sistemik hastalıklar ve en önemlisi sigara içmektir.

SİGARA VE PERİODONTİTİS:

  • Sigara içenler içmeyenlere oranla periodontal hastalık gelişimine daha yatkındırlar.
  • Periodontal tedaviler (diş eti- kemik greftleri ve implantlar) sigara içenlerde içmeyenlere oranla daha az başarılıdır.
  • Sigara içenlerde periodontal hastalığın ilerleyişi daha hızlı, diş kaybı daha fazladır.

Tedaviye cevap alınmamış periodontitis vakalarının %90’ı sigara içen gruptandır.

PERİODONTİTİS NASIL TEDAVİ EDİLİR?
  • Ağız Hijyen Bilgileri ve Tavsiyeleri;

Tedavinin ağız hijyen fazı amacı, ağızdaki bakteri sayısını azaltmak ve iltihap seviyesini düşürmektir. Diş hekimi doğru diş fırçalama, diş ipi ve diş arası fırça kullanımı hakkında hastayı bilgilendirir.

  • Profesyonel Temizlik;

Dişlerin çevresindeki tüm diş taşları temizlenir. Diş yüzeylerine polisaj yapılır. İlerleyen seanslarda diş eti ceplerine ve diş yüzeylerine küretaj uygulanır.

  • Antibiyotik Tedavisi;

Bazı vakalarda, akut diş eti enfeksiyonlarında veya yapılan tedaviye destek amaçlı antibiyotik kullanılabilir.

  • Cerrahi Tedavi;

İleri vakalarda local anestezi altında  diş etleri diş yüzeylerinden kaldırılarak kök yüzeyleri  ve diş eti cepleri temizlenir. Diş etleri tekrar eski yerine dikilir.

  • Tamamlayıcı-Destekleyici Tedavi;

Periodontal tedavilerin uzun süreli başarısı, hastanın ağız hijyen kalitesi ve periyodik kontrollere bağlıdır. Bu kontrollerin sıklığı hastalığın şiddeti ve hastanın kişisel hastalık oluşturma riskine bağlıdır. Genellikle 3-6 ayda bir kontrol yeterlidir.

Düzenli kontrol ve değerlendirmeler; hastalığın tekrarlanmaması, diş eti ve kemik kayıplarının önlenmesi açısından çok önemlidir. Eğer hastalığın devam ettiği ya da tekrarlandığı gibi bulgular görülürse erken dönemde müdahale etme şansı doğar.